Przyczyny i tło incydentu
W nocy z 9 na 10 września 2025 r. doszło do zmasowanego ataku powietrznego Rosji na Ukrainę, obejmującego użycie setek dronów i rakiet. Część rosyjskich bezzałogowców naruszyła przestrzeń powietrzną Polski – po raz pierwszy od początku wojny wlatując bezpośrednio z Białorusi. Premier Donald Tusk nazwał incydent „prowokacją na dużą skalę”.
W tle wydarzeń odbywały się ćwiczenia „Zapad-2025” na Białorusi, a kilka dni wcześniej prezydent Karol Nawrocki odwiedził Biały Dom. Eksperci wskazują, że był to sygnał testowania reakcji NATO przez Moskwę.
Przebieg wydarzeń
9 września wieczorem rozpoczął się zmasowany atak. Od godz. 23:30 do rana 10 września polskie radary odnotowały 19 przelotów dronów. Wojsko Polskie i sojusznicze F-16 oraz F-35 poderwano do akcji. Zestrzelono co najmniej 3 drony.
- Fragmenty maszyn spadły m.in. w Czosnówce, Wyrykach i Mniszkowie.
- Uszkodzony został dach domu w Wyrykach-Woli.
- Wydano alerty RCB w siedmiu województwach.
Reakcje natychmiastowe
Polska czasowo zamknęła przestrzeń powietrzną i wstrzymała ruch na czterech lotniskach. Zwołano sztab kryzysowy oraz nadzwyczajną Radę Ministrów. Polska uruchomiła art. 4 NATO.
„Najbliżej otwartego konfliktu, jak byliśmy od czasu II wojny światowej” – Premier Donald Tusk
Sytuacja na froncie ukraińskim
Latem 2025 Rosja prowadziła ofensywę, która nie przyniosła przełomu. Zdobyto jedynie 0,3% terytorium Ukrainy. Ukraińska obrona utrzymała m.in. Pokrowsk. W sierpniu Ukraina odbiła 58 km² terenu.
Incydent z dronami miał miejsce równolegle z atakami na zachodnią Ukrainę, co podkreśliło ryzyko rozszerzenia wojny.
Rozmieszczenie sił NATO w regionie
NATO utrzymuje batalionowe grupy bojowe na całej wschodniej flance. W Polsce stacjonuje kilka tysięcy żołnierzy USA. Rozmieszczono systemy Patriot oraz AWACS. Incydent stał się testem gotowości NATO – sojusz zdał go pozytywnie.
Stanowiska uczestników
Polska
Premier Tusk: incydent to akt agresji, ale Polska nie znajduje się w stanie wojny. Uruchomiono art. 4 NATO.
USA
Kongresmeni nazwali incydent aktem wojny. Biały Dom zachował powściągliwość, ale potwierdzono wsparcie Polski.
Ukraina
Zełenski: „Niebezpieczny precedens dla Europy”. Kijów wzywa do wzmocnienia obrony przeciwlotniczej.
Rosja
Kreml zaprzeczył udziałowi, sugerując wypadek. Narracja odrzucona przez Zachód jako dezinformacja.
NATO i sojusznicy
Sekretarz Rutte: „Obronimy każdy cal terytorium NATO”. UE i kraje bałtyckie wezwały do wzmocnienia sankcji i obrony.
Źródła
- Reuters
- Onet Wiadomości
- Al Jazeera
- PAP/KPRM
- The Guardian
- The Moscow Times/AFP
- AP News
- Business Insider Polska
- RBC Ukraina
- Atlantic Council